# Αλλεργιογόνα σε σπιτικές τούρτες και γλυκά: πώς να τα δηλώνεις σωστά

Μια κουταλιά αλεύρι αμυγδάλου ή λίγο βούτυρο στο γλάσο είναι για κάποιον απλώς γεύση, για κάποιον άλλον υπόθεση για ασθενοφόρο. Γι' αυτό τα αλλεργιογόνα είναι το πιο αυστηρό κομμάτι της επισήμανσης τροφίμων, είτε πουλάς την τούρτα σε ζαχαροπλαστείο, σε bazaar είτε κατά παραγγελία μέσω Instagram. Σε αυτόν τον οδηγό θα βρεις τα 14 αλλεργιογόνα και πού κρύβονται στα γλυκά, τη διαφορά ανάμεσα σε προσυσκευασμένο και μη προσυσκευασμένο τρόφιμο, τους ελληνικούς κανόνες για μη προσυσκευασμένα γλυκά και τούρτες, τι γράφει η ετικέτα των προσυσκευασμένων, τους κανόνες για το «μπορεί να περιέχει» και πρακτικά βήματα για μια μικρή κουζίνα. Είναι μια πρακτική επισκόπηση των πηγών, όχι νομική συμβουλή.

*Τελευταίος έλεγχος: 2026-11-15 · https://academy.bamchocolate.com/el/odigoi/allergiogona-se-spitika-glyka*

## Με μια ματιά

**Τα αλλεργιογόνα τα δηλώνεις πάντα, ακόμη κι όταν το γλυκό δεν είναι συσκευασμένο.** Ο κατάλογος των 14 αλλεργιογόνων βρίσκεται στο παράρτημα II του κανονισμού (ΕΕ) 1169/2011. Στα **προσυσκευασμένα** γλυκά τα αλλεργιογόνα τονίζονται στον κατάλογο συστατικών (π.χ. με έντονα γράμματα). Για τα **μη προσυσκευασμένα** (βιτρίνα, bazaar, τούρτα κατά παραγγελία) ο τρόπος ενημέρωσης ορίζεται στην Ελλάδα από την ΚΥΑ 1412/31883/2019 και την καθοδήγηση του ΕΦΕΤ: η πληροφορία πρέπει να είναι **στα ελληνικά, ευανάγνωστη και διαθέσιμη πριν από την πώληση**. Στην πώληση από απόσταση οι πληροφορίες πρέπει να υπάρχουν **πριν από την αγορά**.

- Το παράρτημα II του κανονισμού (ΕΕ) 1169/2011 ορίζει **14 αλλεργιογόνα**, για τα οποία ενημερώνεις τόσο στα προσυσκευασμένα όσο και στα μη προσυσκευασμένα τρόφιμα.
- Η τούρτα κατά παραγγελία, το κομμάτι από τη βιτρίνα και το γλυκό στο bazaar είναι **μη προσυσκευασμένα τρόφιμα**: η ενημέρωση για τα αλλεργιογόνα είναι υποχρεωτική.
- Στην Ελλάδα τα μη προσυσκευασμένα τρόφιμα ρυθμίζει η **ΚΥΑ 1412/31883/2019**, βάσει του άρθρου 44 του κανονισμού 1169/2011· τους ελέγχους κάνει ο **ΕΦΕΤ**.
- Η πληροφορία δίνεται **στα ελληνικά** με ετικέτα, πινακίδα, τιμοκατάλογο ή έντυπο· αν δίνεται προφορικά, μια **εμφανής πινακίδα** πρέπει να παραπέμπει στο προσωπικό.
- Στα προσυσκευασμένα γλυκά **τόνισε τα αλλεργιογόνα στον κατάλογο συστατικών**· το ύψος του χαρακτήρα x πρέπει να είναι τουλάχιστον **1,2 mm**.
- Το «μπορεί να περιέχει ίχνη» είναι εθελοντική προειδοποίηση: δεν αντικαθιστά την καθαρή δουλειά και δεν πρέπει να παραπλανά τον πελάτη.

## Βασικά νούμερα

- **14** – αλλεργιογόνα στο παράρτημα II του κανονισμού 1169/2011
- **1,2 mm** – ελάχιστο ύψος του χαρακτήρα x στην ετικέτα (άρθρο 13)
- **1412/31883/2019** – ελληνική ΚΥΑ για τα αλλεργιογόνα στα μη προσυσκευασμένα τρόφιμα
- **Πριν από την αγορά** – πότε πρέπει να είναι διαθέσιμες οι πληροφορίες στην πώληση από απόσταση

## Τα 14 αλλεργιογόνα και πού κρύβονται στα γλυκά

**Το παράρτημα II του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 ορίζει 14 ομάδες αλλεργιογόνων που πρέπει να δηλώνεις, και στα γλυκά κρύβονται πιο συχνά στο αλεύρι, στο βούτυρο, στα αυγά, στη σοκολάτα και στους ξηρούς καρπούς.**

Ο κατάλογος ισχύει για όλα τα συστατικά και τα βοηθητικά μέσα που μένουν στο τελικό προϊόν, ακόμη και σε αλλοιωμένη μορφή. Όταν βάζεις στην τούρτα σοκολάτα, αλεύρι αμυγδάλου ή έτοιμη κρέμα, τα αλλεργιογόνα τους είναι και δικά σου αλλεργιογόνα. Γι' αυτό ζήτα πάντα από τον προμηθευτή την προδιαγραφή ή την ετικέτα.

**Τα 14 αλλεργιογόνα του παραρτήματος II του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 και πού κρύβονται στα γλυκά**

| Αλλεργιογόνο | Πού κρύβεται στα γλυκά |
| --- | --- |
| Δημητριακά που περιέχουν γλουτένη (σιτάρι, σίκαλη, κριθάρι, βρώμη, ζέα, kamut) | Αλεύρι, παντεσπάνι, ζύμη μπισκότου, τριμμένα μπισκότα στη βάση του cheesecake, νιφάδες, βύνη |
| Οστρακοειδή | Σπάνια στα γλυκά· αλμυρές γεμίσεις και αρτοσκευάσματα |
| Αυγά | Παντεσπάνι, κρέμες, μαρέγκες, γλάσα, μακαρόν, άλειμμα με αυγό |
| Ψάρια | Ζελατίνη ψαριού, ορισμένα υποκατάστατα ζελατίνης και πρόσθετα |
| Αράπικα φιστίκια | Φυστικοβούτυρο, πραλίνες, ορισμένα πασπαλίσματα και κρέμες σοκολάτας |
| Σόγια | Λεκιθίνη σόγιας στη σοκολάτα και στο γλάσο, γάλα σόγιας, ορισμένα αλεύρια |
| Γάλα (και λακτόζη) | Βούτυρο, κρέμα γάλακτος, τυρί κρέμα, μασκαρπόνε, γάλα σε σκόνη, σοκολάτα γάλακτος και λευκή σοκολάτα |
| Καρποί με κέλυφος (αμύγδαλα, φουντούκια, καρύδια, κάσιους, πεκάν, καρύδια Βραζιλίας, φιστίκια Αιγίνης, μακαντάμια) | Αμυγδαλόπαστα, πραλίνες, μαντολάτο, αλεύρι αμυγδάλου, γεμίσεις, διακοσμήσεις |
| Σέλινο | Σπάνια στα γλυκά· αλμυρά αρτοσκευάσματα και σούπες |
| Μουστάρδα | Σπάνια στα γλυκά· αλμυρές γεμίσεις και σάλτσες |
| Σουσάμι | Ταχίνι, σουσάμι σε κουλουράκια, χαλβάς, παστέλι, κράκερ |
| Διοξείδιο του θείου και θειώδη (πάνω από 10 mg/kg ή 10 mg/l) | Αποξηραμένα φρούτα (βερίκοκα, σταφίδες), κρασί και ορισμένα λικέρ, ζαχαρωμένα φρούτα, ορισμένες μαρμελάδες |
| Λούπινο | Ορισμένα αλεύρια «χωρίς γλουτένη» ή πρωτεΐνης |
| Μαλάκια | Σπάνια στα γλυκά· αλμυρές γεμίσεις |

> **Δεν είναι μόνο η γλουτένη, το γάλα και τα αυγά** Στη ζαχαροπλαστική τα πιο συχνά λάθη γίνονται με τα κρυφά αλλεργιογόνα: λεκιθίνη σόγιας στη σοκολάτα, θειώδη στα αποξηραμένα φρούτα, ξηροί καρποί σε έτοιμες πραλίνες ή αμυγδαλόπαστα. Διάβαζε πάντα την ετικέτα των πρώτων υλών που αγοράζεις, όχι μόνο τη δική σου συνταγή.

## Προσυσκευασμένο ή μη προσυσκευασμένο: σε ποια ομάδα ανήκει η τούρτα σου;

**Προσυσκευασμένο είναι το τρόφιμο που συσκεύασες πριν το δει ο πελάτης· μη προσυσκευασμένο είναι αυτό που ο πελάτης παίρνει ανοιχτό ή που συσκευάζεις τη στιγμή της αγοράς, οπότε εδώ ανήκουν οι περισσότερες τούρτες κατά παραγγελία και τα γλυκά της βιτρίνας.**

Η διαφορά μετράει, γιατί από αυτήν εξαρτάται πόσες ενδείξεις πρέπει να έχει το προϊόν. Τα προσυσκευασμένα τρόφιμα έχουν πλήρη ετικέτα, ενώ για τα μη προσυσκευασμένα, σύμφωνα με το άρθρο 44 του κανονισμού 1169/2011, κάθε κράτος μέλος μπορεί να ορίσει με εθνικούς κανόνες τον τρόπο παροχής των πληροφοριών.

### Παραδείγματα από την πράξη

- **Προσυσκευασμένα:** μπισκότα ή πραλίνες κλεισμένα σε σακουλάκι ή κουτί πριν από την πώληση, για παράδειγμα για παραδόσεις σε καταστήματα ή για e-shop.
- **Μη προσυσκευασμένα:** τούρτα κατά παραγγελία που παραλαμβάνει ο πελάτης· κομμάτι τούρτας από τη βιτρίνα· γλυκό σε bazaar· γλυκό που συσκευάζεις μπροστά στον πελάτη.
- **Οριακή περίπτωση:** γλυκά που συσκεύασες από πριν, χωρίς να είναι παρών ο πελάτης, μόνο για λόγους υγιεινής. Αν δεν είσαι σίγουρη για την κατάταξη, ρώτησε τον ΕΦΕΤ και μέχρι τότε δήλωνε τα αλλεργιογόνα δίπλα στο προϊόν.

## Τι ισχύει στην Ελλάδα για μη προσυσκευασμένα γλυκά και τούρτες κατά παραγγελία

**Στην Ελλάδα την ενημέρωση για τα αλλεργιογόνα στα μη προσυσκευασμένα τρόφιμα ρυθμίζει η ΚΥΑ 1412/31883/2019· σύμφωνα με την καθοδήγηση του ΕΦΕΤ, η πληροφορία δίνεται στα ελληνικά, ευανάγνωστα και πριν από την πώληση, με ετικέτα, πινακίδα, τιμοκατάλογο ή έντυπο.**

Ο κανονισμός (ΕΕ) 1169/2011, στο άρθρο 44, αφήνει στα κράτη μέλη τον τρόπο παροχής των πληροφοριών για τα μη προσυσκευασμένα τρόφιμα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην ανακοίνωσή της του 2017, σημειώνει ότι χωρίς εθνικά μέτρα η πληροφορία για τα αλλεργιογόνα δεν μπορεί να δίνεται μόνο κατόπιν αιτήματος του καταναλωτή. Στην Ελλάδα τα σχετικά μέτρα ορίζει η **κοινή υπουργική απόφαση 1412/31883/2019** για την παροχή πληροφοριών σχετικά με την παρουσία ουσιών ή προϊόντων που προκαλούν αλλεργίες ή δυσανεξίες στα μη προσυσκευασμένα τρόφιμα· τους ελέγχους κάνει ο **Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ)**.

### Πώς δίνεται η πληροφορία

Σύμφωνα με την καθοδήγηση του ΕΦΕΤ, όπως δημοσιεύτηκε, η πληροφορία για τα αλλεργιογόνα μπορεί να δίνεται με **ετικέτες που συνοδεύουν το τρόφιμο**, με **σημειώσεις στον τιμοκατάλογο**, με **πινακίδα ανά προϊόν** που αναφέρει τα αλλεργιογόνα συστατικά ή με **έντυπο ή ηλεκτρονικό υλικό** διαθέσιμο στους πελάτες. Πρέπει να είναι **στα ελληνικά** (άλλες γλώσσες προαιρετικά), ευανάγνωστη και διαθέσιμη **πριν από την πώληση**.

### Προφορική ενημέρωση: μόνο με πινακίδα και ενημερωμένο προσωπικό

Αν επιλέγεις να ενημερώνεις προφορικά, ο ΕΦΕΤ ζητά **ειδική πινακίδα μεγέθους Α4 σε εμφανές σημείο** του καταστήματος, που παραπέμπει τον πελάτη στο προσωπικό, και **υπεύθυνο που γνωρίζει τα συστατικά** σε όλη τη διάρκεια του ωραρίου. Σε ένα μικρό εργαστήριο ή στην παράδοση μιας παραγγελίας, η γραπτή πληροφορία δίπλα στο προϊόν είναι συνήθως πιο απλή και πιο ασφαλής.

### Τούρτα κατά παραγγελία και πώληση από απόσταση

Στην πώληση από απόσταση (ιστοσελίδα, social media, τηλέφωνο), σύμφωνα με το άρθρο 14 του κανονισμού 1169/2011, οι υποχρεωτικές πληροφορίες πρέπει να είναι διαθέσιμες **πριν ολοκληρωθεί η αγορά**. Στην πράξη: γράψε στην περιγραφή της τούρτας τα συστατικά με τονισμένα τα αλλεργιογόνα και βάλε ένα σημείωμα μαζί με την τούρτα.

> **Έλεγξε το ισχύον κείμενο** Το πλήρες κείμενο της ΚΥΑ 1412/31883/2019 και τις τυχόν τροποποιήσεις του έλεγξέ τα στο ΦΕΚ ή ρώτησε τον ΕΦΕΤ πριν από την πρώτη πώληση. Την περιγραφή της καθοδήγησης του ΕΦΕΤ τη βασίσαμε σε δημοσίευμα του Τύπου, όχι στο ίδιο το κείμενο της εγκυκλίου.

## Τι πρέπει να γράφει η ετικέτα των προσυσκευασμένων γλυκών

**Η ετικέτα των προσυσκευασμένων γλυκών πρέπει να έχει την ονομασία του τροφίμου, κατάλογο συστατικών με τονισμένα τα αλλεργιογόνα, καθαρή ποσότητα, ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας ή ανάλωσης, συνθήκες διατήρησης, όνομα και διεύθυνση της επιχείρησης και διατροφική δήλωση, εκτός αν ισχύει εξαίρεση.**

Τις υποχρεωτικές ενδείξεις για τα προσυσκευασμένα τρόφιμα τις ορίζει το άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΕ) 1169/2011. Τα γράμματα πρέπει να έχουν ύψος χαρακτήρα x τουλάχιστον **1,2 mm** (άρθρο 13 παράγραφος 2)· σε πολύ μικρές συσκευασίες με μεγαλύτερη επιφάνεια κάτω από 80 cm² αρκούν 0,9 mm (άρθρο 13 παράγραφος 3).

- **Ονομασία του τροφίμου**, π.χ. «Τούρτα σοκολάτα με φουντούκια».
- **Κατάλογος συστατικών** από το μεγαλύτερο στο μικρότερο κατά βάρος την ώρα της παρασκευής, με **τονισμένα τα αλλεργιογόνα** με σαφώς διαφορετική γραμματοσειρά (έντονα, κεφαλαία, υπογράμμιση ή χρώμα φόντου), άρθρο 21 παράγραφος 1 στοιχείο β).
- **Καθαρή ποσότητα** σε γραμμάρια ή κιλά.
- **Ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας** («ανάλωση κατά προτίμηση πριν από:») ή, για ευαλλοίωτα γλυκά όπως με σαντιγί, **ημερομηνία ανάλωσης** («ανάλωση έως:»).
- **Συνθήκες διατήρησης** και χρήσης, π.χ. «Διατηρείται στο ψυγείο στους 2 έως 6 °C».
- **Όνομα και διεύθυνση** της επιχείρησης τροφίμων.
- **Διατροφική δήλωση** ανά 100 g, αν το προϊόν δεν εμπίπτει σε εξαίρεση.

> **Εξαίρεση για μικρές ποσότητες σε απευθείας πώληση** Το παράρτημα V σημείο 19 του κανονισμού 1169/2011 εξαιρεί από τη διατροφική δήλωση τρόφιμα, μεταξύ αυτών και χειροποίητα, που ο παραγωγός διαθέτει σε μικρές ποσότητες απευθείας στον τελικό καταναλωτή ή σε τοπικά καταστήματα λιανικής που προμηθεύουν απευθείας τον τελικό καταναλωτή. Η εξαίρεση αφορά μόνο τη διατροφική δήλωση. Τα αλλεργιογόνα και οι άλλες υποχρεωτικές ενδείξεις παραμένουν υποχρεωτικά.

## «Μπορεί να περιέχει»: εθελοντική προειδοποίηση, όχι ασπίδα

**Το «μπορεί να περιέχει ίχνη» είναι εθελοντική προειδοποίηση για ακούσια παρουσία αλλεργιογόνου, που τη χρησιμοποιείς μόνο μετά από πραγματική εκτίμηση κινδύνου, όταν ο κίνδυνος δεν μπορεί να εξαλειφθεί, και δεν αντικαθιστά τον κατάλογο συστατικών.**

Ο κανονισμός (ΕΕ) 1169/2011 δεν ορίζει ρητά τη μορφή τέτοιων προειδοποιήσεων, όμως και οι εθελοντικές πληροφορίες πρέπει να είναι ακριβείς, σαφείς και να μην παραπλανούν τον καταναλωτή (άρθρα 7 και 36). Στην πράξη αυτό σημαίνει:

- Πρόσθεσε την προειδοποίηση **μόνο μετά από εκτίμηση κινδύνου** στην κουζίνα σου (κοινά σκεύη, ίδιος χώρος εργασίας, ίδιοι προμηθευτές).
- Μην τη γράφεις «για σιγουριά» σε όλα τα προϊόντα, γιατί έτσι στερείς από τον αλλεργικό την επιλογή και δεν προστατεύεις ούτε τον εαυτό σου.
- Αν το αλλεργιογόνο είναι **συστατικό** της συνταγής, δεν γράφεις «μπορεί να περιέχει», αλλά το τονίζεις στον κατάλογο συστατικών.
- Πρώτα μείωσε τον κίνδυνο (χωριστά σκεύη, πλύσιμο, σειρά εργασίας) και μόνο μετά, αν χρειάζεται, γράψε προειδοποίηση.

## Διασταυρούμενη επιμόλυνση σε μια μικρή κουζίνα

**Σε μια μικρή κουζίνα ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι τα κοινά σκεύη και οι επιφάνειες, γι' αυτό χώρισε τα αλλεργιογόνα χρονικά και χωρικά, πλένε καλά τον εξοπλισμό και κατέγραφε τι έψησες.**

- **Σειρά εργασίας:** ψήσε πρώτα τα προϊόντα χωρίς αλλεργιογόνα (π.χ. χωρίς ξηρούς καρπούς) και μετά αυτά με αλλεργιογόνα.
- **Σκεύη:** για προϊόντα με αλλεργιογόνα έχε ξεχωριστά κορνέ, κουτάλες, φόρμες και επιφάνειες κοπής· πλένε τα με ζεστό νερό και απορρυπαντικό, όχι απλώς σκούπισμα.
- **Φύλαξη πρώτων υλών:** αλεύρια, ξηρούς καρπούς και γαλακτοκομικά κράτα τα σε κλειστά, σημειωμένα δοχεία, χωριστά μεταξύ τους.
- **Κουζινομηχανή και μίξερ:** μετά από κάθε προϊόν με αλλεργιογόνο ξεμόνταρε και καθάρισε τα εξαρτήματα, ειδικά μετά από ξηρούς καρπούς, σουσάμι και σόγια.
- **Χέρια και ρούχα:** μετά τη δουλειά με αλλεργιογόνα πλύνε τα χέρια σου και άλλαξε ποδιά.
- **Προμηθευτές:** φύλαγε τις προδιαγραφές και τις ετικέτες των πρώτων υλών και ρώτα όταν ο προμηθευτής αλλάζει συνταγή.
- **Αρχείο:** για κάθε τούρτα γράψε συνταγή, προμηθευτές και αλλεργιογόνα, γιατί σε αυτά στηρίζεται και η προφορική ενημέρωση του πελάτη.

> **Μη λες «χωρίς αλλεργιογόνα» όταν δεν μπορείς να το εγγυηθείς** Αν στην ίδια κουζίνα δουλεύεις ξηρούς καρπούς, μην πεις στον πελάτη ότι η τούρτα είναι «χωρίς ξηρούς καρπούς», αν δεν έχεις πραγματικά διαχωρίσει όλη τη διαδικασία. Για άνθρωπο με σοβαρή αλλεργία ένας ανακριβής ισχυρισμός μπορεί να είναι επικίνδυνος.

## Πώληση online και κατά παραγγελία

**Όταν πουλάς μέσω ιστοσελίδας, Instagram ή τηλεφώνου, δηλώνεις τα αλλεργιογόνα πριν από την αγορά, στην περιγραφή του προϊόντος ή στην προσφορά, και τα επαναλαμβάνεις στην παράδοση.**

- Στην περιγραφή του προϊόντος ή στον κατάλογο βάλε **κατάλογο συστατικών με τονισμένα τα αλλεργιογόνα** και εμφανή σημείωση για το πού μπορεί ο πελάτης να τα ελέγξει.
- Στην παραγγελία ρώτα αν ο πελάτης ή οι καλεσμένοι έχουν **αλλεργία ή δυσανεξία** και κατέγραψε την απάντηση.
- Αν ο πελάτης ζητά τούρτα «χωρίς» κάποιο αλλεργιογόνο, πριν επιβεβαιώσεις έλεγξε τη σύνθεση και τις συνθήκες παραγωγής και πες του ανοιχτά τι μπορείς να εγγυηθείς.
- Στην παράδοση δώσε **σημείωμα** με ονομασία, αλλεργιογόνα, ημερομηνία ανάλωσης και συνθήκες διατήρησης.
- Κράτα αρχείο της παραγγελίας και της συνταγής, για την περίπτωση που ο ελεγκτής ζητήσει στοιχεία.

## Γρήγορη ετικέτα από τη συνταγή

**Ο δωρεάν δημιουργός ετικέτας της BAM υπολογίζει από τη συνταγή σου τον κατάλογο συστατικών με τονισμένα τα αλλεργιογόνα, ώστε απλώς να τον αντιγράψεις στην ετικέτα ή στο σημείωμα.**

> **Δοκίμασε τον δωρεάν δημιουργό ετικέτας με αλλεργιογόνα** Στους [δωρεάν υπολογιστές](https://academy.bamchocolate.com/el/ypologistes) θα βρεις τον δημιουργό ετικέτας με αλλεργιογόνα: γράφεις τη σύνθεση της τούρτας και παίρνεις κατάλογο συστατικών με τονισμένα τα αλλεργιογόνα. Μπορείς να τον βάλεις στην ετικέτα των προσυσκευασμένων γλυκών ή στο σημείωμα για την τούρτα κατά παραγγελία. Για την ακρίβεια των στοιχείων των πρώτων υλών ευθύνεσαι εσύ.

## Λίστα ελέγχου

1. Για κάθε προϊόν κράτα γραμμένη συνταγή με ακριβείς πρώτες ύλες και προμηθευτές.
2. Έλεγξε τις ετικέτες όλων των πρώτων υλών που αγοράζεις (σοκολάτα, γεμίσεις, σκόνες) και πέρασε τα αλλεργιογόνα στη συνταγή.
3. Αποφάσισε αν το προϊόν είναι προσυσκευασμένο ή μη προσυσκευασμένο (τούρτα κατά παραγγελία, βιτρίνα και bazaar είναι μη προσυσκευασμένα).
4. Για μη προσυσκευασμένο προϊόν δώσε τα αλλεργιογόνα γραπτά και στα ελληνικά, με ετικέτα, πινακίδα, τιμοκατάλογο ή έντυπο, πριν από την πώληση.
5. Αν ενημερώνεις προφορικά, βάλε εμφανή πινακίδα Α4 που παραπέμπει στο προσωπικό και φρόντισε να υπάρχει πάντα κάποιος που γνωρίζει τα συστατικά.
6. Στην ετικέτα των προσυσκευασμένων γλυκών γράψε ονομασία, κατάλογο συστατικών με τονισμένα αλλεργιογόνα, καθαρή ποσότητα, ημερομηνία, διατήρηση, όνομα και διεύθυνση.
7. Τήρησε ύψος χαρακτήρα x τουλάχιστον 1,2 mm και τόνισε καθαρά τα αλλεργιογόνα στα συστατικά.
8. Στην πώληση από απόσταση γράψε τα αλλεργιογόνα στην περιγραφή πριν από την αγορά και δώσε σημείωμα στην παράδοση.
9. Χρησιμοποίησε το «μπορεί να περιέχει» μόνο μετά από εκτίμηση κινδύνου και μέτρα στην κουζίνα.
10. Χώρισε σκεύη, επιφάνειες και σειρά εργασίας για προϊόντα με αλλεργιογόνα και κατέγραφε τον καθαρισμό.

## Γλωσσάρι

- **Αλλεργιογόνο**: Ουσία του παραρτήματος II του κανονισμού (ΕΕ) 1169/2011 που σε ορισμένους ανθρώπους προκαλεί αλλεργία ή δυσανεξία και πρέπει να δηλώνεται στο τρόφιμο.
- **Προσυσκευασμένο τρόφιμο**: Μεμονωμένο προϊόν που διατίθεται στον καταναλωτή συσκευασμένο πριν από την προσφορά προς πώληση, έτσι ώστε το περιεχόμενο να μην αλλάζει χωρίς άνοιγμα ή αλλοίωση της συσκευασίας.
- **Μη προσυσκευασμένο τρόφιμο**: Τρόφιμο που διατίθεται χωρίς συσκευασία ή συσκευάζεται στο σημείο πώλησης κατόπιν αιτήματος του καταναλωτή.
- **Διασταυρούμενη επιμόλυνση**: Ακούσια μεταφορά αλλεργιογόνου από ένα τρόφιμο ή μια επιφάνεια σε άλλο, για παράδειγμα μέσω κοινών σκευών.
- **Προληπτική προειδοποίηση**: Εθελοντική σημείωση τύπου «μπορεί να περιέχει» για ακούσια παρουσία αλλεργιογόνου· ο κανονισμός 1169/2011 δεν τη ρυθμίζει ρητά και δεν πρέπει να παραπλανά τον καταναλωτή.
- **Παράρτημα V σημείο 19**: Διάταξη που εξαιρεί από τη διατροφική δήλωση τρόφιμα που ο παραγωγός διαθέτει σε μικρές ποσότητες απευθείας στον τελικό καταναλωτή ή σε τοπικό λιανεμπόριο.

## FAQ

### Πρέπει να δηλώνω αλλεργιογόνα και στην τούρτα κατά παραγγελία;

Ναι. Η τούρτα κατά παραγγελία είναι μη προσυσκευασμένο τρόφιμο και η ενημέρωση για τα 14 αλλεργιογόνα είναι υποχρεωτική και γι' αυτήν. Το καλύτερο είναι να έχεις γραπτό κατάλογο συστατικών τόσο στην προσφορά όσο και στην παράδοση.

### Αρκεί να λέω τα αλλεργιογόνα μόνο προφορικά;

Σύμφωνα με την καθοδήγηση του ΕΦΕΤ, η προφορική ενημέρωση επιτρέπεται μόνο αν μια εμφανής πινακίδα παραπέμπει τον πελάτη στο προσωπικό και αν υπάρχει πάντα κάποιος που γνωρίζει τα συστατικά. Το πιο ασφαλές είναι γραπτή σήμανση δίπλα στο προϊόν, με την προφορική ενημέρωση μόνο ως συμπλήρωμα.

### Πρέπει να γράφω «μπορεί να περιέχει ίχνη»;

Όχι, είναι εθελοντική προειδοποίηση. Πρόσθεσέ την μόνο όταν έχεις εκτιμήσει τον πραγματικό κίνδυνο ακούσιας παρουσίας αλλεργιογόνου και δεν μπορείς να τον αποκλείσεις. Δεν πρέπει να παραπλανά τον πελάτη ούτε να αντικαθιστά τον σωστό κατάλογο συστατικών.

### Χρειάζομαι διατροφική δήλωση στα σπιτικά γλυκά;

Σύμφωνα με το παράρτημα V σημείο 19 του κανονισμού 1169/2011, η διατροφική δήλωση δεν απαιτείται για τρόφιμα, μεταξύ αυτών και χειροποίητα, που ο παραγωγός διαθέτει σε μικρές ποσότητες απευθείας στον τελικό καταναλωτή ή σε τοπικά καταστήματα που τον προμηθεύουν απευθείας. Τα αλλεργιογόνα και οι άλλες υποχρεωτικές ενδείξεις ισχύουν κανονικά. Αν δεν ξέρεις αν η πώλησή σου εμπίπτει στην εξαίρεση, ρώτησε τον ΕΦΕΤ.

### Πόσο μεγάλα πρέπει να είναι τα γράμματα στην ετικέτα;

Σύμφωνα με το άρθρο 13 του κανονισμού 1169/2011, το ύψος του χαρακτήρα x πρέπει να είναι τουλάχιστον 1,2 mm. Σε πολύ μικρές συσκευασίες με μεγαλύτερη επιφάνεια κάτω από 80 cm² αρκούν 0,9 mm.

### Ποια αρχή και ποιος κανόνας ισχύουν στην Ελλάδα για τα μη προσυσκευασμένα τρόφιμα;

Ο κανονισμός (ΕΕ) 1169/2011 μαζί με την κοινή υπουργική απόφαση 1412/31883/2019 για τα αλλεργιογόνα στα μη προσυσκευασμένα τρόφιμα. Τους ελέγχους κάνει ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ), στον οποίο μπορείς να απευθύνεις και τις ερωτήσεις σου.

## Επίσημες πηγές

1. [EUR-Lex – Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 για την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές (ενοποιημένο κείμενο)](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX:02011R1169-20180101)
2. [e-nomothesia – ΚΥΑ 1412/31883/2019 για τα αλλεργιογόνα στα μη προσυσκευασμένα τρόφιμα](https://www.e-nomothesia.gr/kat-agoranomikes-diatakseis/koine-upourgike-apophase-1412-31883-2019.html)
3. [iefimerida – Υποχρεωτική η σήμανση αλλεργιογόνων στα τρόφιμα από τις επιχειρήσεις (εγκύκλιος ΕΦΕΤ)](https://www.iefimerida.gr/news/190037/ypohreotiki-i-simansi-allergiogonon-sta-trofima-apo-tis-epiheiriseis-poia-trofima-afora)
4. [ΕΦΕΤ – Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων](https://www.efet.gr/)
5. [EUR-Lex – Ανακοίνωση της Επιτροπής για την παροχή πληροφοριών σχετικά με τις ουσίες ή τα προϊόντα που προκαλούν αλλεργίες ή δυσανεξίες του παραρτήματος II (2017)](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX:52017XC1213(01))

---

*Αυτός ο οδηγός είναι γενική πληροφόρηση, όχι νομική συμβουλή. Οι κανόνες αλλάζουν, γι' αυτό έλεγξε το ισχύον κείμενο της ΚΥΑ στο ΦΕΚ και στον ΕΦΕΤ. Τελευταίος έλεγχος: 15/11/2026.*