Jak legalnie sprzedawać domowe ciasta i torty w Polsce

Działalność nierejestrowana, JDG czy RHD – co wybrać?

Na start większość domowych cukierników wybiera działalność nierejestrowaną, a po przekroczeniu kwartalnego limitu – jednoosobową działalność gospodarczą (JDG) w CEIDG. Rolniczy handel detaliczny (RHD) jest tylko dla rolników, którzy wykorzystują surowce z własnej uprawy lub hodowli.

Sprzedaż ciast i tortów to wprowadzanie żywności do obrotu, niezależnie od tego, czy zamówienie przychodzi przez Instagram, czy od sąsiadki. Forma działalności decyduje o podatkach i ZUS, ale obowiązki sanitarne są takie same – o nich piszemy w kolejnych sekcjach.

Działalność nierejestrowana w 2026 roku

Według biznes.gov.pl od 1 stycznia 2026 r. limit działalności nierejestrowanej liczy się kwartalnie: przychód nie może przekroczyć 225% minimalnego wynagrodzenia w żadnym kwartale, czyli 10 813,50 zł (przy płacy minimalnej 4806 zł). Warunek: w ostatnich 60 miesiącach nie prowadziłeś(-aś) działalności gospodarczej. Jeśli przekroczysz limit, Twoja działalność staje się działalnością gospodarczą i masz 7 dni na złożenie wniosku o wpis do CEIDG. Przy sprzedaży towarów nie płacisz składek ZUS.

Jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG)

Gdy sprzedaż rośnie, rejestrujesz firmę w CEIDG. Produkcja ciast i tortów mieści się w grupowaniu PKD 10.71.Z (produkcja pieczywa oraz świeżych wyrobów ciastkarskich i ciastek); dokładny kod potwierdź z księgową. W JDG dochodzą składki ZUS i wybór formy opodatkowania – na start możesz skorzystać z ulgi na start i preferencyjnych składek (szczegóły niżej).

Rolniczy handel detaliczny (RHD)

RHD to ścieżka dla rolników, którzy sprzedają żywność wytworzoną w całości lub części z własnej uprawy lub hodowli. Jeśli wszystkie składniki kupujesz w sklepie, RHD raczej Cię nie dotyczy. Ciasta z jajami czy nabiałem to żywność złożona z produktami pochodzenia zwierzęcego – GIS w takich przypadkach odsyła do informacji Ministerstwa Rolnictwa, więc zanim wybierzesz RHD, zapytaj w PSSE lub u powiatowego lekarza weterynarii.

Czy można piec torty na sprzedaż w domowej kuchni?

Tak – GIS dopuszcza produkcję żywności w pomieszczeniach używanych głównie jako prywatny dom mieszkalny, ale wymaga wpisu do rejestru zakładów i spełnienia wymagań higienicznych z rozporządzenia (WE) nr 852/2004. GIS podkreśla też, że nie każdy rodzaj żywności można wytwarzać w typowych warunkach domowych.

Kuchnia domowa musi spełniać wymagania załącznika II, rozdział III rozporządzenia (WE) nr 852/2004: pomieszczenia zlokalizowane i utrzymywane tak, by unikać zanieczyszczeń (zwłaszcza przez zwierzęta i szkodniki), urządzenia do mycia rąk, łatwe do czyszczenia powierzchnie mające kontakt z żywnością, ciepła i zimna woda pitna, kontrola temperatury i bezpieczne przechowywanie.

GIS zaznacza, że o tym, czy możliwe jest elastyczne podejście, decyduje ocena ryzyka: przy żywności wysokiego ryzyka (np. kremy, bita śmietana, masy z surowymi jajami) taka elastyczność może być ograniczona nawet przy małej skali. Jeśli planujesz osobną pracownię cukierniczą, a nie kuchnię domową, PSSE może wymagać innego trybu – zapytaj o to przed zakupem sprzętu.

Co musi mieć kuchnia

• Umywalka do rąk z ciepłą i zimną wodą, mydłem i ręcznikami jednorazowymi (oddzielnie od zlewu do naczyń).
• Gładkie, nienasiąkliwe powierzchnie, które da się myć i dezynfekować (blat, podłoga, ściany przy stanowisku pracy).
• Lodówka z termometrem i osobne miejsce na surowce oraz gotowe wyroby – PSSE w Miechowie wskazuje, że najlepiej w dwóch lodówkach.
• Odpowiednia wentylacja i oświetlenie oraz ochrona przed owadami (siatki w oknach).
• Czyste miejsce na opakowania i przechowywanie gotowych tortów do odbioru.

Wpis do rejestru zakładów w sanepidzie i HACCP

Wniosek o wpis do rejestru zakładów składasz w powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej właściwej dla miejsca produkcji, co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem działalności. Wpis jest bezpłatny, a w zakładzie musisz stosować procedury oparte na zasadach HACCP.

Wzór wniosku określa załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 29 maja 2007 r. Według PSSE działalność można rozpocząć dopiero po uzyskaniu wpisu, a niezłożenie wniosku jest zagrożone karą pieniężną. Po złożeniu wniosku spodziewaj się kontroli – inspektor może obejrzeć kuchnię i dokumentację.

Osoba, która przygotowuje żywność, powinna mieć orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych. Wydaje je lekarz medycyny pracy, a sama „książeczka sanepidu” go nie zastępuje.

• Dzienny zapis temperatur lodówek i zamrażarek.
• Plan mycia i dezynfekcji oraz ochrona przed szkodnikami.
• Identyfikowalność: od kogo kupujesz surowce i komu sprzedajesz (przy klientach firmowych).
• Orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych dla każdej osoby pracującej przy żywności.

HACCP w domowej cukierni

GIS wymaga procedur opartych na zasadach HACCP, a w małej, domowej produkcji dopuszcza elastyczne podejście. W praktyce to prosty, spisany system: co produkujesz, gdzie są zagrożenia i jak je kontrolujesz. PSSE zalecają też instrukcje dobrej praktyki higienicznej: higiena osobista, mycie i dezynfekcja, woda, odpady, zwalczanie szkodników, utrzymanie sprzętu.

Etykiety i 14 alergenów

Informację o alergenach musisz podać przy każdym wyrobie – także przy torcie na zamówienie i cieście sprzedawanym bez opakowania. Żywność paczkowana wymaga pełnego oznakowania zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1169/2011.

Żywność paczkowana

Na zapakowanym wcześniej produkcie (np. ciastka w woreczku, kawałek tortu w zamkniętym pudełku) podajesz: nazwę, wykaz składników w kolejności malejącej z wyróżnionymi alergenami (np. pogrubieniem), ilość netto, datę minimalnej trwałości lub termin przydatności do spożycia („należy spożyć do” przy łatwo psujących się wyrobach), warunki przechowywania, swoje dane i adres oraz wartość odżywczą – chyba że produkt mieści się w zwolnieniach (m.in. dla małych ilości dostarczanych bezpośrednio konsumentowi lub lokalnemu handlowi detalicznemu).

Wyroby bez opakowania i torty na zamówienie

Przy torcie na zamówienie, wyrobach na straganie i w witrynie klient musi otrzymać co najmniej informację o alergenach – np. na karteczce przy produkcie, na tablicy lub w katalogu. Przy sprzedaży na odległość (sklep internetowy, Instagram, Facebook) informacje obowiązkowe muszą być dostępne przed zakupem, np. w opisie produktu. W RHD w miejscu sprzedaży musi być widoczny napis „rolniczy handel detaliczny”, Twoje dane i adres miejsca produkcji.

Podatki, kasa fiskalna i ZUS w 2026 roku

Kasy fiskalnej zwykle nie potrzebujesz do 20 000 zł rocznej sprzedaży osobom prywatnym, a ze zwolnienia z VAT korzystasz do 240 000 zł sprzedaży rocznie. W JDG przez pierwsze 6 miesięcy możesz płacić tylko składkę zdrowotną (ulga na start), a potem przez 24 miesiące obniżone składki społeczne.

Działalność nierejestrowana: ewidencja i PIT-36

W działalności nierejestrowanej prowadzisz uproszczoną ewidencję sprzedaży: sprzedaż z danego dnia wpisujesz najpóźniej przed pierwszą sprzedażą następnego dnia. Dochód rozliczasz raz w roku w zeznaniu PIT-36 do 30 kwietnia, bez miesięcznych zaliczek. Klient może poprosić o rachunek lub fakturę.

Kasa fiskalna i VAT

Według biznes.gov.pl ze zwolnienia z kasy fiskalnej korzystasz, dopóki obrót z osobami prywatnymi (i rolnikami ryczałtowymi) nie przekroczy 20 000 zł w roku; jeśli zaczynasz w trakcie roku, limit liczy się proporcjonalnie. Po przekroczeniu limitu zwolnienie traci moc po upływie dwóch miesięcy od końca miesiąca, w którym limit przekroczono. Niektóre towary i usługi wymagają kasy zawsze, niezależnie od obrotu. Limit zwolnienia podmiotowego z VAT wynosi 240 000 zł rocznie (proporcjonalnie przy starcie w trakcie roku).

Jeśli zostaniesz czynnym podatnikiem VAT, ciasta i wyroby ciastkarskie są zwykle objęte obniżoną stawką (załącznik nr 10 do ustawy o VAT); stawkę dla konkretnego wyrobu potwierdź w Krajowej Informacji Skarbowej lub wiążącą informacją stawkową (WIS).

ZUS i podatek w JDG

Biznes.gov.pl opisuje kolejność ulg: najpierw ulga na start – przez 6 miesięcy płacisz tylko składkę zdrowotną; potem preferencyjne składki przez 24 miesiące od podstawy 1441,80 zł (30% płacy minimalnej), łącznie ok. 456,18 zł miesięcznie bez zdrowotnej (z dobrowolną chorobową). Pełne składki społeczne od minimalnej podstawy 5652 zł to 1926,76 zł miesięcznie. Z preferencji nie skorzystasz m.in., jeśli w ostatnich 60 miesiącach prowadziłeś(-aś) działalność.

Na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych biznes.gov.pl przypisuje stawkę 5,5% przychodom z działalności wytwórczej, a 3% m.in. działalności gastronomicznej. Która stawka pasuje do Twoich tortów, zależy od klasyfikacji działalności – ustal to z księgową lub w urzędzie skarbowym. Składka zdrowotna na ryczałcie w 2026 r. wynosi 498,35 zł miesięcznie przy przychodach do 60 000 zł rocznie.

Ile naprawdę zostaje Ci ze sprzedaży tortów?

Przy 48 000 zł rocznego przychodu w JDG na ryczałcie i preferencyjnym ZUS po opłaceniu składników, składek i podatku zostaje Ci około 17 000 zł – dlatego właściwa cena tortu jest ważniejsza niż liczba sprzedanych sztuk.

Poniższy przykład to ilustracja dla JDG bez pracowników, w okresie preferencyjnych składek, na ryczałcie 5,5% (4000 zł przychodu miesięcznie). Koszt składników i opakowań oszacowaliśmy na 35% przychodu, co przy tortach z dobrych składników jest realne; Twoja liczba może być inna. Ryczałt policzyliśmy uproszczenie od całego przychodu – w rzeczywistości podstawę obniżają m.in. zapłacone składki społeczne i część składki zdrowotnej, więc podatek będzie nieco niższy.

Sprzedaż na targach, w kawiarniach i przez internet

Jarmark ani Instagram nie są wyjątkiem: obowiązują te same zasady wpisu do rejestru, higieny, informacji o alergenach i ewidencji sprzedaży co w kuchni. Za bezpieczeństwo produktu zawsze odpowiada producent.

Targi, jarmarki i kawiarnie

Miejsce dostajesz od organizatora targu lub gminy, która może stawiać dodatkowe warunki (witryna chłodnicza, osłona przed kurzem i owadami, mycie rąk) – zapytaj, jakich dokumentów wymaga. Za produkt odpowiada producent, także gdy oddajesz torty do kawiarni. W RHD sprzedaż do sklepów i restauracji jest możliwa tylko w obrębie województwa (i sąsiednich powiatów lub miast, które wymienia GIS).

Instagram, Facebook i sklep internetowy

Oferta w sieci to wciąż wprowadzanie żywności do obrotu. Skład i alergeny podaj już w opisie produktu, a przy dostawie zadbaj o łańcuch chłodniczy (kremy, śmietana, twaróg). PSSE w Miechowie przypomina, że klient może sam odebrać gotowe wyroby, a jeśli przewozisz żywność własnym samochodem, pojazd także trzeba zgłosić. Przy sprzedaży online obowiązują też zasady ochrony konsumentów: jasna cena, dane sprzedawcy i warunki odbioru.

Ile czasu i pieniędzy potrzeba na start?

Od decyzji do pierwszej legalnej sprzedaży realnie mija 5–8 tygodni. Wpis do rejestru zakładów jest bezpłatny, a największym kosztem są zwykle zmiany w kuchni i wyposażenie.